Martien Brinkman ‘God in de poëzie van Ida Gerhardt’

Een afwisselend programma van declamatie, informatie, zang en muziek rondom het werk van Ida Gerhardt

Poëzie én religie raken aan levensvragen. In het werk van de dichteres Ida Gerhardt laat zich dat ontroerend lezen. Soms lijken poëzie en religie nog maar weinig met elkaar te maken te hebben. De secularisatie raakt ook de poëzie. Als het echter waar is dat goede poëzie vroeg of laat altijd levensvragen raakt en religie dat uiteraard ook doet, dan zullen ze elkaar ook wel weer ontmoeten. Misschien moeten de traditionele religieuze begrippen dan eerst wel ‘vertaald’ worden in een andere
taal dan de gebruikelijke. Met dat ‘vertaalwerk’ begon de dichteres Ida Gerhardt (1905-1997) al. Gerhardts poëzie maakt in eerste instantie niet direct een vernieuwende indruk. Haar woordgebruik doet soms wat archaïsch aan en haar beelden zijn vaak traditioneel-religieus. Dat maakte haar in de jaren vijftig en zestig niet populair. Te midden van het werk van de ‘Vijftigers’ (Lucebert, Campert, Elburg, Andreus, Rodenko, Vinkenoog en Hanlo) waren haar gedichten een vreemde eend in de bijt en in de ogen van velen ook te religieus geladen. Pas toen eind jaren zeventig de bloeitijd van de ‘Vijftigers’ voorbij was, groeide de aandacht en de waardering voor haar werk. Wellicht stipt Willem Jan Otten een belangrijk punt aan wanneer hij schrijft: ‘Ik ben ervan overtuigd dat het ’t kind Gerhardt is dat, gered, en geëerbiedigd en als door een leeuw verdedigd, de dichter Gerhardt zo geliefd heeft gemaakt.’ Gerhardts
werk staat voor opstandingskracht, kernachtig verwoord in de zinsnede: ‘Moed komt uit een afgrond vandaan.’ Het is duidelijk dat ze haar eigen opstandingskracht ontleent aan de Christusfiguur, maar veel lezers schijnen hun opstandingskracht op hun beurt weer aan Gerhardt te ontlenen.

Martien E. Brinkman (1950) is emeritus hoogleraar theologie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. De laatste twintig jaar publiceerde hij vooral op het gebied van religie en cultuur: Het drama van de menselijke vrijheid: De ambivalente rol van het christelijk vrijheidsbegrip in de westerse cultuur (2000), Jezus Incognito: De verborgen Christus in de westerse kunst vanaf 1960 (2007), Hun God de mijne? Over de God van Gerrit Achterberg, Hendrik Marsman, Martinus Nijhoff en Ida Gerhardt (2014), Dicht bij het onuitsprekelijke: Veertien dichters over het onzegbare (2018) en Grote woorden: Met dank aan denkers en dichters (2019).

Kom je ook?

Entree: € 10,00
Aanmelden per email: rstranta@live.nl