De politieke partijen

In het partijprogramma van het CDA komt nog steeds naar voren dat het een middenpartij is: mensen moeten een vangnet hebben, maar worden niet automatisch verzorgd, asielzoekers zijn maar ten dele welkom, mensen moeten – wel met hulp van de overheid – vooral voor zichzelf kunnen zorgen. Een paar punten die al decennia bij het CDA horen blijven natuurlijk staan: de nadruk op het gezin, waarborg van geloofsbeleving en basisopvang op het gebied van inkomen en zorg. Niet keihard links of rechts dus.

De ChristenUnie legt grote nadruk op godsdienstvrijheid en op gezins- en kindvriendelijk beleid. De sociale component is sterk aanwezig: minderheden beschermen, nadruk op internationale solidariteit, ambitieuze klimaatdoelen en toegankelijke zorg. Woningbouw heeft prioriteit. Nederland blijft een veilig heenkomen bieden voor hen die vluchten voor vervolging, oorlog of geweld, gezinshereniging blijft mogelijk. Overheid schept randvoorwaarden voor (verplichte) integratie.

Democratie en de rechtstaat zijn kernpunten voor D66; bescherming tegen ondermijning is prioriteit. Daarnaast is onderwijs kernpunt van het programma. D66 heeft een sterk groen en sociaal profiel. Denk aan: natuurherstel, meer biodiversiteit en bescherming tegen uitputting van ecosystemen. En: een volledig duurzame energievoorziening, met zon, wind, waterstof en afbouw fossiel. Daarnaast: iedereen gelijke kansen, bescherming minderheden, vluchtelingenopvang versterken.

GL/PvdA steekt in op solidariteit. Ze vindt dat onderlinge solidariteit terug op de kaart moet en besteedt daar veel aandacht aan. Iedereen moet kunnen meedoen en dat wordt ook van mensen verwacht. Ze steekt groots in op woningbouw en bestaanszekerheid. Er worden geen mensen uitgesloten, iedereen moet kansen krijgen. Zorg voor het klimaat is een belangrijk aandachtspunt, evenals zorg en onderwijs. Er wordt vertrouwd op instituties.

JA21 is een fatsoenlijk rechtse partij, zoals lijsttrekker Joost Eerdmans in een verkiezingsspotje uitspreekt. Nadruk ligt op waardering van Nederlandse tradities, taal en cultuur en meer zeggenschap van de burger over eigen leven en voor de ondernemer over het eigen bedrijf. Dat betekent: regelgeving schrappen, minder publieke sector, minder EU en minder internationale verdragen (m.n. rond asiel en migratie). Het betekent ook migratie sterk beperken en soevereiniteit over onze grenzen leggen bij het Nederlandse parlement. Geen anti-islam standpunten.

Solidariteit, rechtvaardigheid en medemenselijkheid. Dat is waar de Partij voor de Dieren op inzet bij de verkiezingen. De partij is ontstaan als reactie op de uitbuiting en uitputting van de schepping, als partij voor dieren en natuur. Inmiddels staat de PvdD voor alles wat leeft. Het programma gaat in op de klimaatcrisis, op sociale gerechtigheid voor alles en iedereen in Nederland die kwetsbaar is en op internationale solidariteit - zowel met het Palestijnse volk, als met vluchtelingen en de natuur die lijdt onder klimaatverandering.

De PVV zet in op bestaanszekerheid, veiligheid en vrijheid. Ze denkt in termen van wij/zij en benadert haar speerpunten ook op die manier: ‘zij’ zijn een bedreiging voor wie ‘wij’ zijn. Wie ‘zij’ en ‘wij’ zijn verschilt per onderwerp, wij lijkt te staan voor de grootste groep. Wij hebben hier recht op bestaanszekerheid, veiligheid en vrijheid, zij niet. De toon van het verkiezingsprogramma is zakelijk hard en is gericht op voorkeursbehandeling van mensen met een Nederlandse achtergrond en uitsluiting van bepaalde groepen. Instituties en instanties worden niet als neutraal gezien maar onderwerp van politiek gemaakt.

Kenmerkend aan Volt is dat niet nationaal, maar Europees wordt gedacht. Die Europese gezindheid komt terug in het belang dat men hecht aan Europese waarden, aan het Europese recht en de Europese instituties. Ter bescherming van onze vrijheid is Europese samenwerking hoogst noodzakelijk door de opbouw van een Europese defensie. De verdediging van onze democratie is prioriteit. Volt is een progressieve en sociale partij: vrijheid van religie beschermen, nadruk op inclusie, gelijke behandeling, antidiscriminatie en bestrijding van uitsluiting. Respecteren van mensenrechten van uiterst belang. Volt heeft ook een sterk klimaatprofiel en zet in op energieverduurzaming.

De VVD staat voor vrijheid, veiligheid en groei. Om dit alles te bereiken wordt veel aan ieders eigen initiatief en verantwoordelijkheid overgelaten. Echt iedereen - zonder onderscheid des persoons – kan het goed hebben als je maar hard werkt en je meedoet en/of je aanpast aan de regels die in de Nederlandse samenleving gelden. Je wordt als het ware op weg geholpen, maar daarna moet je het zelf doen, als individu en als (non-profit) ondernemer. De overheid is kader scheppend aanwezig met bij voorkeur zo min mogelijk regelgeving. De partij ziet de toekomst met optimisme en vertrouwen tegemoet.