Goed vrij zijn – hoe doe je dat?
Goed vrij zijn – hoe doe je dat? is het jaarthema van de Remonstranten in 2026-2027. De basis van het jaarthema bestaat uit zeven essays over deelaspecten van vrijheid die in de respectievelijke nummers van AdRem worden gepubliceerd. U kunt ze hieronder ook in digitale vorm lezen. De essays zijn zeer de moeite waard om in kringen te bespreken. De Remonstrantendag in het voorjaar van 2027 zal ook over dit thema vrijheid gaan.
Vrijheid is ons lief. Maar wat betekent vrijheid eigenlijk – vandaag, in onze wereld, in ons leven? Als remonstranten hebben wij van oudsher veel met vrijheid: vrijheid van geloven, denken en spreken. Een mooi ideaal, maar geen vanzelfsprekendheid. Want onder de oppervlakte schuurt het: vrijheid staat onder druk, wordt ongelijk verdeeld en blijkt soms zelfs een last.
We onderzoeken vrijheid als kernwaarde van ons geloof – én als kwetsbaar ideaal in een wereld van oorlog, controle, AI, en een cultuur van versnelling. We stellen lastige vragen: wie kan zich eigenlijk vrij noemen? Bestaat vrije wil nog, in een tijd van systemen en algoritmen? En waarom voelen juist velen – jongeren voorop – zich minder vrij dan ooit? We verkennen ook de schaduwkanten van vrijheid: hoe ze kan omslaan in prestatiedruk, individualisme, uitsluiting, en hyperconsumentisme dat grote gevolgen heeft voor de gezondheid van onze planeet. En we zoeken naar vormen van vrijheid die goed doen: vrijheid die tot uitdrukking komt in verbondenheid, verantwoordelijkheid, zorg en gerechtigheid.
De christelijke traditie wijst ons daarbij een specifieke richting: vrijheid niet alleen van iets, maar vooral tot iets – om lief te hebben, zorgzaam te zijn, en ruimte te maken voor de ander. Maar hoe doe je dat in een wereld die alsmaar polariseert en verhardt?
De essays:
1.Goed vrij zijn
In dit eerste essay verkennen en problematiseren Johan Roeland, universitair docent aan het Remonstrants Seminarie, en Joost Röselaers, remonstrants predikant in Bussum, het begrip vrijheid. We hebben de mond vol van vrijheid, we verlangen ernaar, maar kunnen we vrijheid eigenlijk wel aan? Download.
2. Waar de wilde dingen zijn
In dit tweede essay betoogt Rachelle van Andel dat vrijheid een wereld nodig heeft om tot wasdom te komen. Een wereld van dingen, structuren, instituties en verhalen die maken dat mensen elkaar kunnen ontmoeten en waarin een gedeelde meerstemmige werkelijkheid kan ontstaan en groeien. En precies die gedeelde wereld, het grondwerk van onze vrijheid, staat onder druk. Download
3. Vrijheid veroveren (verschijning 8 december)
Het derde essay verschijnt in het decembernummer en wordt geschreven door Timothy Stacey, bijzonder Hoogleraar Vrijzinnige religie en humanisme aan de Universiteit van Humanistiek. Het heeft de titel Vrijheid heroveren.
Over de inhoud schrijft hij:
‘Het wordt inmiddels algemeen erkend dat de vrijheid zoals de meeste mensen in het liberale Westen die zijn gaan begrijpen, onder druk staat. Minder vaak wordt opgemerkt dat juist het woord zelf, evenals de centrale symbolen ervan, wordt ingezet door degenen die beperkingen opleggen aan de vrijheid: hoe vrijheid eruitziet, wanneer zij kan worden ingezet en door wie. Een gebruikelijke reactie op deze situatie is geweest om de ware betekenis van vrijheid opnieuw te bevestigen en degenen die het begrip ijdel gebruiken als verachtelijk af te schilderen. Ik betoog daarentegen dat het er weinig toe doet hoe we vrijheid definiëren als we onze argumenten niet op zo’n manier voor het voetlicht kunnen brengen dat ze tot de verbeelding van het publiek spreken. Het is tijd, zo stel ik, om creatief te worden.’