Stemmingen | Poëzie en kunstbeschouwing

Je zit op een terras, je kijkt uit over de gracht en je ziet een treurwilg. Vanwege die treurwilg wil je steeds op die plek gaan zitten. Wat gebeurt hier? Je gaat naar het museum, staat voor een kunstwerk, wordt getroffen of raakt in vervoering. Je moet iets zeggen, maar je weet niet wat, je hebt geen woorden, je weet niet waarom.

Deze kring wil uitkomst bieden door poëzie te bestuderen en zo gevoelens te leren benoemen. Het gaat over stemmingen en over de onontbeerlijkheid van poëzie om die stemmingen te benoemen.

Het gaat om acht bijeenkomsten op zaterdagmiddag in juli en augustus 2026. De lezingen zullen afwisselend worden gegeven door Eric Bolle en Arnold Ziegelaar (zie onder). Er is voldoende ruimte door vragen en discussie. Deze middagen kunnen ook los van elkaar worden bezocht. 

Vragen die aan de orde komen:

• Is dat een onmiddellijke ervaring?
• Hebben kunstwerken betekenis of niet veeleer een betekenisloze grond?
• Kan poëzie leven scheppen uit taal?
• Heeft het landschap in de schilderkunst van de Gouden Eeuw een mystieke achtergrond?
• Kan poëzie gemeenschap stichten? Of dat, wat daarvoor in de plaats komt?
• Wat is het desolate?
• Kan een dichter leiding geven?
• Is poëzie de wijding van het ogenblik?
• Herstelt de poëzie onze betrekking tot de aarde en de dingen?

Programma

Zaterdag 29 augustus – André du Bouchet, Pierre Tal-Coat en Bram van Velde
Graag dit filmpje voorafgaand aan de lezing thuis bekijken. Ook strekt het tot aanbeveling thuis plaatjes van Bram van Velde te bekijken. Tekst van de lezing en deze tekst.

Al besproken
Zaterdag 4 juli – De betekenis van het betekenisloze
Zaterdag 11 juli – Leven scheppen uit taal
Zaterdag 18 juli – De heilige ruimte
Zaterdag 1 augustus – Het leiderschap van de dichter
Zaterdag 8 augustus – De desolate ruimte
Zaterdag 15 augustus – Het leiderschap van René Char
Zaterdag 22 augustus – Het ogenblik in de poëzie

Sprekers

Eric Bolle (geb. 1954) studeerde Duits en wijsbegeerte in Leiden en Amsterdam. Hij promoveerde in 1981 aan de Universiteit van Amsterdam op een proefschrift over Nietzsche. Hij doceerde aan verscheidene scholen, hogescholen en universiteiten, en was onder andere directeur van een architectenopleiding. In 2011 verscheen de tweede druk van zijn boek Filosofie & Leiderschap. Dit boek is eigenlijk ontspoord. Allengs heeft het zich onder zijn handen ontwikkeld tot een boek over de dichter als leider. Drie essays uit dit boek vormen Erics bijdrage aan deze kring. Men kan het boek kosteloos downloaden van zijn website Het Absolute. De drie essays worden aangevuld met een beschouwing over het werk de dichter André du Bouchet en de schilders Pierre Tal-Coat en Bram van Velde, te vinden op dezelfde website.

Arnold Ziegelaar (geb. 1962) studeerde fysica en filosofie in Leiden en Amsterdam. Hij werkte als statistisch analist, beleidsonderzoeker en daarna als docent godsdienstfilosofie bij Hogeschool InHolland. Nu werkt hij als freelance docent filosofie vooral voor HOVO (Hoger Onderwijs voor Ouderen)-instellingen in den lande. Hij doet als buitenpromovendus onderzoek naar de grondvraag van de metafysica. Naast artikelen (vooral over poëzie en kunst in tijdschrift Streven) publiceerde hij de boeken Aardse mystiek (2015), Oorspronkelijk bewustzijn (2016) en De wandelaar en zijn schaduw (2025). Hij is ook actief als schilder en fotograaf. Hij probeert filosofie en kunst te verbinden in wat hij noemt een aardse of non-theïstische mystiek. Hij exposeerde eerder in de Houtrustkerk.

Voor Eric Bolle is dit de op één na laatste filosofische literatuurkring die hij voor de Houtrustkerk zal verzorgen. Er volgt nog een kring over Schelling en het Absolute. Zie voor de geschiedenis van deze kring in de Houtrustkerk.

Kom je ook?

Data: acht zaterdagmiddagen in juli en augustus (zie boven – deze bijeenkomsten kunnen ook los van elkaar worden bezocht), vanaf 14.00 uur
Plaats: Houtrustkerk, Beeklaan 535, Den Haag
Entree: vrijwillige bijdrage voor koffie en thee