Bestemming bereikt (?) #advent

‘Het einde aller dingen is nabij.’

Wil de eerste Petrusbrief (1 Petrus 4:7-11) ons waarschuwen voor een eindtijd, voor het einde der tijden? Veel conservatief gelovige christenen in de USA en in Afrika zien onverwachte en overdonderende gebeurtenissen als tekenen dat het einde der tijden nabij is. Veel mensen, gelovig of niet, zien met toenemend pessimisme de toekomst als een spookbeeld op zich afkomen. De onheilsprofeten van onze tijd zijn wetenschappers die verkondigen dat onze leefwereld door onze eigen schuld (milieuvervuiling, uitbuiting van resources, opwarming van de aarde en zeespiegelstijging) in hoog tempo onleefbaar wordt. Welke aarde laten we aan toekomstige generaties achter? Is er nog toekomst? Of is het einde nabij?

Nabij

Het ‘nabij’ uit de Petrusbrief moeten we blijkbaar met een korreltje zout nemen. Het aangekondigde ‘einde’ aller dingen is -we zijn inmiddels 2000 jaar verder- nog steeds niet gekomen. Of bedoelde de auteur van de brief misschien iets anders? Het Griekse woord ‘telos’ kan met ‘einde’ worden vertaald, maar ook met ‘doel’ of ‘bestemming’. Gaat het de schrijver om de ‘bestemming van alle dingen’? Krijgen de woorden dan niet een heel andere klank? Als je je navigatie aanzet en je bent waar je wilde zijn, dan hoor je: ‘bestemming bereikt’. Het ‘einde’ is geen ondergang van de wereld, maar het bereiken van Gods doel.

Volgens de volgelingen van Jezus is met en door hem Gods nieuwe wereld begonnen. Aan ons de taak om hieraan mee te werken met de gaven die God ons schenkt. Te midden van alle onrust en angst roept de brief ons op, om nuchter te blijven, te bidden, lief te hebben, gastvrij te zijn en de ander te dienen. Gebruik je talenten, de gaven die God je heeft gegeven om anderen te helpen. En laat in alles wat je doet en zegt Gods liefde doorschemeren. Liefde die kan vergeven en die zoekt naar verbinding, naar heling, naar toekomst. Het lijkt in een wereld, waar vaak afgunst en nijd, wrok en haat niet alleen de taal, maar ook het handelen domineren, een schier onmogelijke opdracht. Door elkaar lief te hebben en van elkaar te houden komen we steeds dichter bij onze bestemming: liefde.

Naast het ‘liefhebben’ roept de brief ook op om ‘gastvrij’ te zijn. Het Griekse woord voor ‘gastvrij’ is ‘filo-xenios’. ‘Filo’ heeft te maken met ‘liefhebben’ en ‘xenios’ betekent ‘vreemd(eling)’. ‘Gastvrijheid’ is dus letterlijk ‘liefde voor de vreemdeling’. Die vreemdeling is ook een schepsel van God met een menselijke waarde; sterker nog: in hem of haar kan Christus zelf aan ons verschijnen: ‘Ik was een vreemdeling en jullie hebben mij opgenomen.’ (Mattheüs 25:34). Vreemdelingen gastvrij ontvangen, hen zonder klagen liefhebben, is een teken van Gods nieuwe wereld, die ‘nabij’ is, die al is aangebroken.

Gods nieuwe wereld

De tijd van advent, letterlijk van ‘aankomst’, is een tijd van verlangen, wachten en verwachten, van reikhalzend uitzien naar wat komt. Houd je ogen open en kijk om je heen. Dan kun je door alle angst en verontrusting heen tekenen zien van Gods nieuwe wereld, die op doorbreken staat, opkomt en opbloeit. De vraag is denk ik niet óf er een nieuwe tijd komt of misschien al aangebroken is, maar hoe wíj de tekenen van de tijd kunnen verstaan en op de juiste manier kunnen duiden.

We hebben elkaar nodig naarmate het buiten ‘donkerder’ wordt, naarmate de wereld om ons heen steeds meer onvoorspelbaar en beangstigend wordt, mede door onze eigen dwaasheid en hebzucht. Henri Nouwen noemde de angst voor dingen die kunnen gebeuren, de angst voor de toekomst: ‘leven in het huis van de angst’. Volgens Nouwen is er ook een ‘huis van de liefde’. Dat huis voelt voor velen van ons vreemd en onbekend. Het kan lang duren voor we ons daar thuis leren voelen. In deze onzekere tijd wil ik me graag aansluiten bij de oproep uit de Petrusbrief: Leef uit liefde, juist nu! Met elkaar, met onze door God geschonken gaven, met ons liefde voor elkaar, kunnen we elkaar helpen om het ‘huis van angst’ te verlaten en in het ‘huis van de liefde’ te gaan wonen. Door de liefde komen we steeds dichter bij onze bestemming.