28 september 2018

Streef niet naar geluk, maar naar zin in je leven

Geschreven door Jan Berkvens
Inspiratie Foto: Frederic Bisson Streef niet naar geluk, maar naar zin in je leven

De jongen tegenover mij in de trein zit nog steeds te briesen van woede. De trein is vertraagd en waarschijnlijk mist hij straks zijn aansluiting. Dat geldt voor mij ook, maar ik ben al lang blij dat we niet nóg langer op het winderige perron hoeven te staan. Het is één van de vele dingen die mij opvalt nu ik me weer in Nederland aan het vestigen ben: Nederlanders zijn vaak zo boos! Boos op de NS, boos op het weer, boos op elkaar. Het gelukkigste volk van de wereld is boos en vindt het nog lekker ook.

Dat is toch een beetje vreemd, want boos én gelukkig zijn lijken mij zo moeilijk samengaan. Bij boosheid denk ik aan teleurstelling en zeker niet aan geluk. Maar nu ben ik erachter: Nederlanders zijn kameleontisch boos. Ze zijn vooral boos als ze elkaar niet kennen. Dat zie je bijvoorbeeld op de fiets: het is een levensgroot verschil of degene die in de weg fietst een willekeurig iemand is (schelden), of zelfs maar een vage bekende (vriendelijkheid). Deze flexibele gemoedstoestand kan zonder enig probleem voor één en hetzelfde stoplicht ten uitvoering gebracht worden, in een kwestie van seconden. Een buitengewoon interessant antropologisch fenomeen.

Doe wat je belangrijk vindt

Geluk, blijkt uit het werk van Emily Esfahani Smith, is afhankelijk van de mate waarin je zin en betekenis in je leven weet te brengen. De titel van deze blog is een uitspraak van haar. Geluk an sich kun je dus niet bewerkstelligen. Doe je wat je echt belangrijk vindt? Dát is de werkelijke vraag. Dat geldt bijvoorbeeld voor de manier waarop je vorm geeft aan je werk. Daar heb ik twee mooie voorbeelden van: Sabine en Jochem.

Sabine is een oud-leerlinge van mij. Zij werkt bij een supermarkt, achter de kassa. Dat doet ze met overgave. Zij heeft haar kassablok tot haar koninkrijk gebombardeerd en iedereen wordt even vrolijk begroet, elke dag weer opnieuw. Met vaste klanten maakt ze een praatje terwijl de artikelen onder haar handen doorglijden. Geen klant die het in het hoofd haalt Sabine niet te groeten of vrolijk door te blijven bellen als hij of zij voor Sabine staat. Sabine vervult een buitengewoon belangrijke taak in de buurt: mensen gaan speciaal bij haar in de rij om de persoonlijke aandacht.

Diezelfde toewijding zie ik terug bij mijn tandarts. Het is ongelofelijk, maar Jochem weet zes maanden later nog waar we het eerder over hadden en pikt het gesprek gewoon weer op, voordat hij met spiegels en krabbers in mijn mond tekeer gaat. Ik dacht dat hij het bijhield in een dossier, maar dat is niet zo: hij onthoudt het allemaal. Hoewel ik de mondreiniging verschrikkelijk vind, loop ik altijd met een glimlach de straat weer op.

Glimlach op je gezicht

De ontmoetingen met deze mensen maken blij en toveren een glimlach op je gezicht. Jane Dutton noemt deze ontmoetingen high quality connections: vriendelijke uitwisselingen die je doen glimlachen en je vrolijk stemmen terwijl je je door de dag beweegt. En dat kan je overal doen, dus ook in de trein of op de fiets. De vraag die ik regelmatig aan mijzelf stel, kan iedereen stellen: Wanneer heb ik een vreemde voor het laatst doen glimlachen of – nog spannender – ben ik met een vreemde in gesprek geraakt? Hoe vaker je die vraag met ‘ja’ kunt beantwoorden, hoe minder kameleontisch we met z’n allen zijn. Dat lijkt mij een zinnige exercitie.

Over Jan Berkvens

Jan Berkvens

Jan Berkvens is landelijk lid van de Remonstranten, student aan het remonstrants seminarium en predikant (i.o.) voor jongerengemeente Arminius.

Gerelateerd