Is er ruimte voor veelkleurigheid in opvattingen?

Een belijdenis waar je blij van kunt worden!  Rijk van inhoud, mooi van toon en woordkeus. Geslaagd in de missie om, naar eigen zeggen, in voorzichtigheid en liefde de weg te wijzen en voor te lichten. Ook de nodige gemeenteleden binnen onze Protestantse Kerk zouden hier blij van worden, en wie er niet blij van wordt valt ook niet van zijn stoel van verbazing. Zo gaat dat binnen de breedte van onze kerk, zo ging dat ook binnen de gemeenten die ik heb mogen dienen.

Maar bij die gemeente, die geloofsgemeenschap zit ook mijn vraag.  In de lijn van de remonstrantse traditie bezit deze belijdenis geen onweersprekelijk gezag en staat persoonlijke vrijheid op geloofsgebied hoog in het vaandel. Tegelijk is de belijdenis ook bedoeld als uitdrukking van de geloofsverwantschap van het collectief.  Zit daar niet altijd ook iets van afbakening en afkadering in?  Hoe verhoudt zich de collectieve belijdenis tot de gekoesterde persoonlijke vrijheid? Is die verhouding niet lastiger dan het lijkt? Ik moest denken aan die protestantse gemeente die zich profileerde als open en gastvrij, maar in de praktijk zacht gezegd afwijzend reageerde op nieuwkomers of zoekers die te traditioneel dachten, het teveel over Jezus hadden of van die halleluja-liedjes hielden. Maar hoe gastvrij en open ben je dan? De onderliggende vraag die mij zolang ik predikant ben bezig houdt is: hoe verhoudt de inhoud van je geloof en geloofsopvattingen zich tot de manier waarop je een geloofsgemeenschap bent? En hoe ga je om met een veelkleurigheid in opvattingen over geloof, politiek en ethiek? Ik ben oprecht nieuwsgierig hoe dat speelt binnen de remonstrantse gemeenten en broederschap.  

Ambivalentie

Maar niet alleen in het heden worden we geconfronteerd met veelkleurigheid. Dat doet ook onze verworteling in het verleden. Wij zijn de eersten niet die geloof articuleren, we hebben de eeuwenoude geloofsbelijdenissen. Zelf ervaar ik een ambivalente relatie met dat verleden. Enerzijds is er dankbaarheid en besef van mogen rusten op de schouders van wie ons zijn voorgegaan, anderzijds kunnen inhoud en woorden uit het verleden vervreemdend werken. Zeker als deze ontstaan zijn in een tijd van verwijdering en scheiding en veroordeling. De remonstranten weten daar helaas alles van toen door een mengeling van theologische, politieke en persoonlijke belangen zij het onderspit moesten delven. Niet bepaald iets om trots op te zijn. Maar wel bepaald iets dat doorwerkt tot op de dag van vandaag.

Wonend in de Johan van Oldenbarneveldtstraat op korte afstand van het Gomarus-college word ik nog dagelijks aan dit verleden herinnerd en dat stimuleert mij om in het heden aan de verbinding tussen onze kerken te werken. Want ik geloof en belijd dat wij als gestalten van de ene kerk van Christus geroepen zijn om een geloofsgemeenschap te zijn die, zoals de remonstrantse beginselverklaring zo treffend zegt, geworteld in het evangelie van Jezus Christus God wil eren en dienen. In vrijheid en verdraagzaamheid? Zeker! Verdraagzaamheid gaat niet vanzelf, juist als en omdat het schuren kan. Maar het kan en het gaat. Wanneer wij elkaar  aanvaarden zoals Christus ons heeft aanvaard. In vrijheid verbonden in geloof, hoop en liefde.

Trijnie Bouw
Preses van de Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland