Oase

Ieder jaar, als wij de Oriëntatiecursus geven in de Geertekerk, wordt de belijdenis van 2006 gelezen. Niet om al deze potentiële remonstranten voor te schrijven wat ze moeten geloven, maar om hen met elkaar in gesprek te laten gaan over wat voor hen belangrijk is in hun geloof. En dat zijn ieder jaar weer verrassende, ontroerende en inspirerende gesprekken.

In de manier waarop wij met de belijdenis omgaan wordt voor mij duidelijk wat het eigene van de remonstrantse manier van belijden is. Het is een tekst die we in alle vrijheid gebruiken. Zoals Episcopius dat al in zijn voorwoord bij de eerste belijdenis van 1621 meegaf: het is geen meetlat om elkaar de maat mee te nemen, maar een baken om je op te richten. Het is een tekst in voorlopigheid: op dit moment geschreven, door deze mensen. We moeten bereid blijven om open te staan voor nieuwe inzichten, nieuwe accenten als de tijden erom vragen.

Maar het is ook een tekst die in die voorlopigheid ons uitnodigt om over ons eigen geloof na te denken, daarmee in gesprek te gaan. Die ons ook prikkelt om soms wel te laten weten waar het op aankomt.

Ruimte vinden
In een mooie column in Trouw van een tijdje geleden brak Alain Verheij een lans voor de vrijzinnigheid, die hem heeft geholpen om de ruimte in het geloof weer terug te vinden. Maar hij ziet ook een schaduwzijde: dat soms teveel geloofszekerheden zijn afgebroken en dat er soms zoveel ruimte is dat er eigenlijk niets overblijft. Zoals Verheij het verwoordt: christenagnosten met een vrijblijvende sorry-dat-ik-besta-houding.

Verheij wijst erop dat veel mensen weer op zoek zijn naar geloof en zingeving en dat zij vooral zullen neerstrijken bij kerken die zichzelf als oase durven zien. Voor mij ligt daarin de rol van onze belijdenis. In alle voorlopigheid is het een tekst die ons helpt om te verwoorden welke bron de oase van onze geloofsgemeenschap voedt en wat ons draagt om mensen onderdak te bieden die willen te schuilen in deze soms barse wereld.

Dat komt voor mij het sterkst tot uitdrukking in de eerste regels van de belijdenis.

Die blijven revolutionair: Wij beseffen en aanvaarden dat wij onze rust niet vinden in de zekerheid van wat wij belijden, maar in verwondering over wat ons toevalt en geschonken wordt. Waar klassieke belijdenissen beginnen met het verwoorden van hun geloof in wie God is, vertrekken de Remonstranten vanuit onze menselijke situatie en de houding waarmee wij deze geloofsuitspraken doen. Het is een bescheidenheid, een diep besef van de beperktheid van ons spreken. Wij doen het als mensen: met ons beperkte blikveld, bepaald door onze context.

Maar ondanks dat besef van de beperktheid van ons spreken, proberen we toch iets van een belijdenis te formuleren. Wij doen dat met elkaar, wij beseffen en aanvaarden, want wij weten dat we het niet alleen kunnen. We hebben elkaar nodig in dit zoeken en tasten, in het verwoorden, maar ook elkaar bevragen. Wij kunnen elkaar inspireren en bemoedigen, juist omdat we niet precies hetzelfde geloven of  op dezelfde momenten twijfelen.

In onze Oriëntatiecursus wordt dat concreet: in die gesprekken rond de belijdenis vinden de mensen de oase die zij in deze lastige tijden zoeken.

Marthe de Vries, predikant in de Geertekerk in Utrecht