Deep Canvassing

Het is vroeg in de avond in juni 2025. Ik sta in Utrecht naast Malin, die ik vanavond voor het eerst ontmoet heb, bij een deur aan te bellen. Zal er iemand open doen? En zo ja, krijg ik het dan voor elkaar om een gesprek, een echt gesprek te voeren? Achter de voordeur gebeurt niets, maar dan klinkt van opzij een stem: Wat willen jullie? Goedenavond, mijn naam is Geertrui, dit is Malin. Wij maken ons zorgen over verharding in de samenleving en migratie. Mag ik u een stelling voorleggen? En zo begint mijn eerste canvasgesprek.

Midden in coronatijd had ik al eens gelezen over Deep Canvassing en bedacht dat ik dat wel gaaf zou vinden om te proberen: gesprekken voeren over verharding in de samenleving, over migratie en verbinding. Artikelen in krant en media vertelden me namelijk wel dat anderen iets anders vonden dan ik, maar ik kon nooit echt snappen hoe ze tot die mening gekomen waren. En soms vond ik die mening ook ronduit hard. Hoe kon dat nou? Waarom reageren mensen zo? Maar de training  was in Zutphen, niet om de hoek en op een onhandig tijdstip. En het ging voorbij. Maar blijkbaar wilde de voorzienigheid me hier toch bij hebben en de stichting kwam opnieuw op mijn pad. En zo volgde ik ruim drie jaar later toch een basistraining en ging op pad.

Deze mevrouw in Utrecht wilde wel even door de kier van haar raam praten. Ze was boos en achterdochtig en dat was een motor voor haar verhaal. Nee, niet iedereen in Nederland moest volgens haar recht hebben op woning, werk, onderwijs en zorg. En zeker buitenlanders niet. Het waren allemaal uitvreters en daarom kon zij geen betere woning krijgen en zat ze klem tussen Afrikanen, die herrie en overlast gaven. En er viel niet mee te praten en de politie doet er ook niks aan. En wie wij eigenlijk waren? En zo tierde ze door. En na een minuut of 10 brak ze het af: nu heb ik geen tijd meer. Maar ze zei er nog wel bij: bijzonder dat jullie zo langs de deuren gaan. Jullie luisteren in ieder geval wel. Soms is dat wat je voor iemand betekent.

Later die avond was er een gesprek met een man die moeite had met asielzoekers. Ergens in het gesprek kon hij ook vertellen dat hij zich welkom had gevoeld, toen hij een periode in Zuid-Afrika had gewerkt. Collega’s daar zich hadden ingezet om betere huisvesting voor hem te regelen en hem mee te nemen naar feestjes en bijeenkomsten buiten het werk om. Hij sprak over de waarde van gastvrijheid, niet alleen in zijn werk in de horeca maar juist ook om niet. Ik vertelde over het bieden van gastvrijheid aan de (biologische) vader van mijn pleegzoon. En dat ik dat moeilijk vond, maar inderdaad om niet toch deed en dat we er uiteindelijk allemaal iets mee op schoten, omdat onze zoon c.q. pleegzoon er beter van werd. Uiteindelijk rondden we het gesprek af door nog eens op de stellingen terug te komen. En die scoorde hij tot zijn eigen verrassing nu anders, geen 6 meer, maar een 8.
Sindsdien probeer ik elke drie weken erop uit te gaan om met een maatje te canvassen. Het is altijd een verrassing wie de deur open doet en wat voor gesprek er volgt. Ik heb mensen gesproken, die ik anders nooit zou tegenkomen. Mijn respect en nieuwsgierigheid groeien er elke keer van, want het blijft bijzonder dat mensen hun deur open doen en dan willen vertellen, praten, luisteren en verbinden.

Geertrui Meinema-Linders

Deep Canvassing

Deep Canvassing is een manier om in gesprek te gaan over maatschappelijke thema’s met mensen die je niet kent. We kloppen aan bij mensen en gaan en voeren een eerlijk, open, persoonlijk en oordeelloos gesprek. We beginnen meestal met een stelling en gaan dan op zoek naar onderliggende waarden. Als deep canvassers zijn we betrokken en nieuwsgierig, maar niet neutraal. Iemand die de deur open doet en tijd en zin heeft, wil best wel vertellen. En onderbouwen wat hij of zij vindt. Maar gesprekken draaien niet alleen om zenden, maar ook om luisteren. En dan proberen we het politieke persoonlijk te maken. Zo bouwen we aan verbinding en gaan we op zoek naar gedeelde waarden. Een goed gesprek kan iemands mening veranderen. Niet omdat wij komen vertellen wat goed of fout is, maar omdat een gesprek ruimte biedt om na te denken over opvattingen over onze samenleving, cultuur en politiek. Een goed gesprek zet iets in beweging.