Redactioneel: Vrijheid, een verkenning van het veld

Redactioneel: Vrijheid, een verkenning van het veld

Wat een hopeloos ingewikkeld thema eigenlijk, die vrijheid! Wat hebben we ons dit jaar op de hals gehaald! In de groep die de Beraadsdag 2017 aan het voorbereiden is kwam van alles over tafel: godsdienstvrijheid, institutionele vrijheid waarin de relatie tussen burger en overheid wordt bepaald (bijv. vrijheid van meningsuiting en van onderwijs), vrijheid in de liturgie. Maar ook lichamelijke vrijheid  – wist u dat het woord ‘vrijen’ alles met vrijheid te maken heeft? Aandacht voor de hele mens dus, lichaam en zintuigen betrekken bij de beweging om vrij te worden. Misschien voor ons het meest boeiend is de existentiële vrijheid. Hoe slagen we er in om vrijheid in ons eigen leven te integreren, wanneer en hoe voel je dat je ergens los van bent gekomen, van welke dingen in je leven moet je je losmaken?  Peter Bieri schrijft mooie dingen over deze persoonlijke vrijheid in zijn boek ‘Hoe willen we leven?’  Nee natuurlijk willen we geen bevoogding door onze ouders, geen heimelijke tirannie door levenspartners, niet bedreigd worden door werkgevers en ouders, geen politieke onderdrukking. Maar tegelijkertijd zijn we ontelbare malen door dingen overrompeld en erdoor gevormd, ze zijn de sokkel voor al het overige en deze sokkel kunnen we niet zelf bepalen. Persoonlijke vrijheid en zelfbeschikking  is niet anders dan de uitoefening van invloed binnen de grenzen van een dergelijke geschiedenis. Absolute vrijheid heeft geen ijkpunt, is onbegrensd en daarmee onleefbaar.  Foeke Knoppers zegt iets dergelijks als hij in een artikel in dit nummer Schiller aanhaalt: het spel en de regels van het spel zijn helemaal niet met elkaar in tegenspraak. Wie speelt onderwerpt zich immers met plezier aan de (spel)regels. In het spel realiseren wij op optimale wijze ons wezen, zegt Schiller, d.w.z. onze vrijheid. Vrijheid, ga er maar aan staan!

Michel Peters
Eindredacteur

Zie ook