Boekbesprekingen

Duivelskruid

Zelden lees ik zo’n spannend boek voor young adults. Duivelskruid is het eerste boek in een reeks dat de omzwervingen van Olivier Barents beschrijft. Het boek, een historische roman, speelt zich af begin jaren twintig van de vorige eeuw.

Olivier was tot voor kort Olivia, totdat hij letterlijk de stoute schoenen aantrok en in de kleren van zijn broer besloot om als man een nieuw leven in Amerika op te bouwen. Met geld op zak loopt Olivier weg van huis en neemt hij de trein naar Rotterdam, waar hij met een boot van de Holland Amerika Lijn de overtocht gaat maken.

Aangekomen in Rotterdam Zuid blijkt Olivier bestolen te zijn en valt zijn reis naar Amerika in het water. Gelukkig komt er een man op zijn pad die hem tijdelijk onderdak kan bieden in Kralingen bij een rijke familie. Olivier wordt tuinman en maakt zich binnen de kortste keren onmisbaar.

Wie opgegroeid is in Rotterdam of de stad anderszins kent, zal smullen van de beschrijving hoe de familie op zondag naar de remonstrantse kerk gaat, inclusief de beschrijvingen hoe vooruitstrevend dit geloof was, met vrouwelijke voorgangers. De notaris is op de Heemraadssingel gevestigd in een imposant gebouw. Ook de straatnamen in Kralingen zullen voor velen herkenning oproepen.

Deze historische roman geeft een tijdsbeeld van de veranderende positie van de vrouw, die nog maar sinds kort stemrecht heeft. De jonge vrouwen willen nu ook studeren, maar moeten dat dikwijls nog bevechten. En een centraal onderwerp in dit boek, een vrouw die van binnen voelt dat ze een man is, en op vrouwen valt, past goed in de emancipatie van de vrouw en de thema’s die ook nu belangrijk zijn. Voor het plot raad ik u aan Duivelskruid te lezen. Het is een spannend boek, zeker niet alleen voor jongeren.

Barbara Veenman is remonstrants theologe en schrijft al 25 jaar boeken voor jongeren.

Barbara M. Veenman, Duivelskruid. Uitgeverij Aspekt, 2025. 296 pp. Prijs: €27,95.
EAN 9789464873627

Charlotte Hille

Niet Moeder

Recentelijk verscheen een pamflet van Fiona Fortuin, uitvaartspreker bij het Humanistisch Verbond en vriend van de Rotterdamse gemeente. Fortuin vraagt aandacht voor het niet-moederschap in een wereld die vol van verwachtingen ten opzichte van vrouwen zit. Vaak wordt van vrouwen verwacht dat zij moeder willen worden. Zijn zij baarplichtig? Elke gesprek, elke eerste kennismaking thematiseert het. Heb je een partner, heb je kinderen?

De samenleving is erop ingesteld en het wordt tegenwoordig (gelukkig!) steeds meer gefaciliteerd met verloven en kinderopvang. Maar hoe is dat voor wie geen moeder wil zijn? Wat als je je bestaan niet als onvolledig wilt zien als je geen partner of kinderen wilt hebben? Fortuin stelt vragen die te denken geven.

Fiona Fortuin, Niet moeder. ISBN 9789025914011, 104 pp, € 19,99.

Tjaard Barnard

Ritme van de route

Alleke Wieringa loopt in 2022 de pelgrimsroute van Oslo naar Trondheim. Ze is dan remonstrants predikant in Lochem-Zutphen. Twee jaar later, bij haar emeritaat in 2024, geeft zij in eigen beheer het boekje Ritme van de route uit, een spiritueel verslag van deze reis. Zij doet deze pelgrimage met haar vrouw M. met wie ze in 2021 trouwde. De pelgrimage loopt niet vlekkeloos: M. krijgt hartritmestoringen en Alleke loopt onderweg een darminfectie op. Dat noopt hen om delen van de tocht met een gehuurde auto te volbrengen. Ze heeft behoefte aan bemoedigende woorden, maar het pelgrimsboek dat beschikbaar is bevat alleen ouderwets aandoende christelijke verzen.

De pointe van het boek is dat een pelgrimsreis wel een levensreis in miniatuur kan worden genoemd. ‘Veel van wat mooi, moeilijk of hilarisch is in je leven, kom je in het klein op je pelgrimsreis tegen. [..] Pelgrimswijsheid is ervaringswijsheid. Omdat je die al wandelend opdoet, gaat het in je zitten. Het blijft je de rest van je leven bij’. Die levenslessen komen overigens pas in hun volheid naar voren als zij haar dagboeken bij het schrijven van dit boek herleest. ‘Ik zie nu pas hoe de verdieping dagelijks voor het oprapen lag, hoe pelgrimsreis en levensreis met elkaar verweven zijn. Ik oogst al schrijvend wat ik toen wel had willen lezen.’
Zonder al te veel te willen verklappen: die levenslessen gaan over vertrouwen in andere mensen, over het loslaten van oude plannen en gedachten en over het feit dat een pelgrimage niet alleen een geestelijk, maar vooral ook een lijfelijk gebeuren is. En over routemerken bijvoorbeeld, waardoor je weet dat je op de goede weg bent. ‘Heeft niet ieder mens bevestiging nodig om te weten dat je bestaat, dat je er mag zijn, dat je zin en relevantie ervaart in je zijn en doen?’

Niet onvermeld mag blijven dat het boekje goed geschreven is, prachtig is uitgegeven en formidabel geïllustreerd door dochter Lybrich Wieringa (www.lybrich.com). Het boekje van 48 pagina’s op (kleiner dan) briefkaartformaat is daarmee zelf een miniatuur, waarin de kernboodschap van het boek wordt verzinnebeeld. Dun genoeg voor een pelgrim om in zijn rugzak te stoppen dus.  

Alleke Wieringa, Ritme van de route. 48 pp. Uitgave in eigen beheer, 2024. Kosten €13,50 inclusief verzending. Opbrengst is voor de Stichting ALS Nederland. Bestellen via: alwieringa@icloud.com

Michel Peters