Verzet en Overgave – een retraite met verdieping én verbinding

Afgelopen augustus vond opnieuw een retraite met Johan Goud plaats, dit keer met het thema Verzet en Overgave – een inmiddels vertrouwd moment van rust, reflectie en verdieping voor wie zich wil bezinnen op geloof, leven en de wereld waarin we leven. Ooit begonnen onder de bezielende leiding van Johan Goud en Foeke Knoppers, heeft de retraite in de loop der jaren verschillende gedaantes aangenomen. Nu Foeke ermee gestopt is, trekt Johan samen met wisselende compagnons verder – dit keer met Yvonne Hiemstra (die zelf in het verleden meerdere keren als deelnemer bij de retraite aanwezig was) aan zijn zijde.

Met een groep van twaalf deelnemers (keurig verdeeld: zes vrouwen, zes mannen) doken we een paar dagen lang in teksten van onder meer Dietrich Bonhoeffer, Hannah Arendt, Titus Brandsma en Antjie Krog. Geen lichte kost, maar juist daarom zo voedend – zeker in combinatie met de bijbelse lijnen en maatschappelijke vraagstukken die we erbij betrokken. Het gesprek ging dan ook over grote kwesties: over menselijkheid in tijden van geweld en over hoop te midden van planetaire crisis, maar ook over onszelf, onze eigen angsten en onzekerheden, herinneringen en verwachtingen.

Tijdelijke gemeenschap
Deelnemers kwamen uit alle windstreken. Sommigen zijn al sinds jaar en dag verbonden aan de Remonstranten, anderen zetten juist hun eerste stappen in onze geloofsgemeenschap. En daarin zit misschien wel precies de kracht van deze retraite: het is een plek waar ervaring en nieuwsgierigheid elkaar ontmoeten. Waar theologische diepgang samengaat met persoonlijke reflectie. En waar een tijdelijke gemeenschap ontstaat – voor even, maar niet vluchtig.

We lazen samen, waren samen stil, reflecteerden, filosofeerden, lachten, spraken elkaar bemoedigend toe – en aten, natuurlijk. De gezamenlijke maaltijden bleken minstens zo verbindend als de gesprekken. Zoals het de traditie van onze retraite betaamt, werd er ook een passende film gekeken én besproken; in dit geval de prachtige tekenfilm Flow, die in 2024 is uitgekomen.

De afsluitende viering was bijzonder. We vierden samen die ene Maaltijd – met het avondmaalszilver van de gemeente Leeuwarden, dat speciaal was meegebracht. Een moment van verbondenheid, hoop en vertrouwen. In een wereld die dorst naar heelheid, werd daar heel even iets van tastbaar.

Ook eens mee op retraite?

Deze retraite is bedoeld voor iedereen die zich wil verdiepen in zijn of haar geloofsleven, vanuit een open en vrijzinnige remonstrantse geest. Of je nu al jaren meeloopt of pas net komt kijken: je bent welkom. De behoefte aan rust, verdieping en ontmoeting is misschien wel groter dan ooit – en deze retraite biedt daar op een unieke manier ruimte voor. Dus: lijkt het je wat? Sluit je dan eens aan. Je bent van harte welkom om het zelf te ervaren.

Overigens is het geen toeval dat deze retraite plaatsvindt in het bezinningshuis van de Woodbrookers in Barchem. De Remonstranten hebben al sinds het begin van de twintigste eeuw een nauwe band met deze plek, waar vrijzinnig geloof en maatschappelijk bewustzijn samenkomen. De namen van de remonstrantse hoogleraren Bert van Holk, Marius van Leeuwen en Karel Roessingh zijn onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van Barchem. In de bibliotheek waar we samenkwamen, hing dan ook een tekening van laatstgenoemde, samen met dr. Willem Banning. Ook een denker én doener die bruggen wilde slaan tussen persoonlijke bezinning, vrijzinnige theologie en maatschappelijke betrokkenheid. De inzet van deze mensen voor vorming en verdieping leeft voort in de retraites – een samenkomen waarin zoeken belangrijker is dan zeker weten, en waar ruimte is voor geloof in ontwikkeling.

Mirjam van der Hout

De volgende retraite, geleid door Johan Goud en Yvonne Hiemstra, vindt plaats van 18-20 mei in het Woodbrookershotel in Barchem. Het thema is Vriendschap. Nadere informatie volgt.