Boekbesprekingen

Predikanten die Joden hielpen

Jaren geleden vroeg kerkhistoricus Jan Ridderbos mij of er tijdens de Tweede Wereldoorlog remonstrantse predikanten door oorlogsgeweld om het leven waren gekomen. Terwijl onder gereformeerde predikanten verschillende slachtoffers vielen vanwege hun betrokkenheid bij verzet of andere activiteiten die de bezetter onwelgevallig waren, bleek geen enkele remonstrantse predikant dat lot te hebben getroffen. Dat riep de vraag op of zij misschien minder risico’s hadden genomen.

Die indruk bleek onjuist. Gaandeweg kwamen verhalen naar voren van remonstrantse predikanten die op moedige wijze hulp boden aan vervolgde Joden. Zo verstrekte o.a. ds. H.J. Heering geantedateerde doopbewijzen die levens redden. Andere predikanten hielpen bij onderduik en ontvingen daarvoor later een Yad Vashem-onderscheiding. Ds. W.J. Wegerif doopte, met instemming van zijn kerkenraad, een Joodse jongen om hem bescherming te bieden. In Meppel werd een predikant onderscheiden met de Amerikaanse Medal of Freedom wegens hulp aan een geallieerde piloot.

Recent verscheen het monumentale boek van ds. Geert C. Hovingh over predikanten die tijdens de bezetting Joden hebben geholpen. Het omvangrijke naslagwerk laat zien hoeveel predikanten woorden en daden met elkaar verbonden. Onder hen bevinden zich twintig remonstrantse predikanten. Hun vaak stille, maar moedige inzet verdient het om herinnerd te worden.

Geert Hovingh, Verberg de verdrevenen. Predikanten die Joden hielpen 1940-1945, Vuurbaak AD Chartas 48, ISBN 978 90 5560 659 7, 1038 pp, € 49,99.

De wil van God

Alweer verscheen er een boeiende studie van de hand van Eginhard Meijering, emeritus predikant en lector kerkgeschiedenis. Meijering vertelt wat vijf grote theologen in tweeduizend jaar tijd schreven over God met betrekking tot zijn wil en wat dat zegt over de verhouding tot de Zoon. Het is een vrij technisch, dogmatisch boek, hoewel de auteur ook niet schuwt tussen asteriksen zijn eigen, kritische beschouwingen weer te geven, vooral in de richting van moderne gelovigen die denken dat de vragen die tweeduizend jaar theologie bepaald hebben, nu niet relevant meer zouden zijn. Voor de liefhebber!

Eginhard Meijering, Geloof in de wil van God, Pumbo.nl, ISBN 978 94 6533 601 5184 pp,€ 20,50 (www.boekenbestellen.nl).